אינדרויסן - אינווייניג

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

אינדרויסן - אינווייניג

תגובהדורך מאשקע » דאנארשטאג יולי 19, 2007 1:07 pm

פון וואו נעמען זיך די צוויי ווערטער?

איך האב היינט אריינגעטראכט, אז די ווארט "אינדרויסן" איז צוזאמגעשטעלט פון דריי ווערטער: "אין דער אויסן (אויסער/חוץ)". ס'קען זיין?

לפי זה דארף מען שרייבן דעם ווארט "אינדערויסן", מיט'ן עי"ן נאכ'ן דל"ת.

איי, וואס באדייט לפי זה דאס ווארט אינווייניג? ווייס איך נישט. העלפטס מיר ארויס דא.
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
קרעזי
שר חמש מאות
תגובות: 682
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג סעפטעמבער 07, 2006 7:00 am
לאקאציע: צו ס'איז אין מקוה, צו גאר הכנות, א איד בלייבט א איד בכל מקום שהוא

תגובהדורך קרעזי » דאנארשטאג יולי 19, 2007 3:07 pm

אגב, האט שוין איינער געהערט פון דעם ווארט "אינגעווייד"? איך האב דאס לעצטנס געלייענט (געליינט?) אין א בוך, און לכאורה האט דאס אן ענליכן באדייט (אדער, באטייט).

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25613
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג יולי 19, 2007 3:14 pm

מאשקע ידידי,

נישט יעדע ווארט איז דווקא א צוזאמענשטעל/אפשפיגלונג פון אנדערע ווערטער, ווייל א"כ אין לדבר סוף, דהיינו, נניח אז די ביסט גערעכט מיט אינדרויסן וואס שפיגלט אפ א צוזאמשמעלצונג פון אין-דער-ארויסן, יעצט וואס מיינט 'ארויס' זעלבסט (אה אפשר איז עס א טייל פון די 'אינדרויסן' וווארט.......)

הגם, ס'איז פארהאנען אסאך ווערטער וועלכע זענען דייקא יא 'נוטריקון'' נעם טאקע 'אינדרויסען' אויף ענגליש אדער לשה"ק:

OUT-SIDE איז דאך פשוט, די אינדרויסדיגער זייט
'חוץ' איז א ווארט ווי אלע ווערטער

דאס איז א שפראך, א צאמשטעל פון אייגענע ווערטער פארמירט צום באנוצונג פון א פאלק אדער קולטור.

וואס מיינט 'טאטע'; א טא-טע?

קומסט מיר פאר ווי יענער וואס האט געטייטשט דעם ווארט 'האנטוך', אז דאס איז געווען אזא פשרה "היינט-איך, מארגן-דו" נא גיי לערן א גוי ברתנורא.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דאנארשטאג יולי 19, 2007 3:19 pm

איך בין 99 פראצענט זיכער אז "אינדרויסן" איז דוקא יא א צוזאמשטעל פון צוויי ווערטער. ביטע פארגלייך עס נישט צו 'טאטע'. איך קען דיר נישט מסביר זיין פארוואס, אבער ס'איז דא ווערטער וואס "מ'שפירט" אז ס'איז צוזאמגעשטעלט (צוזאמען-געשטעלט) פון צוויי ווערטער.

אגב, וועגן "האנטוך" ווייסטו טאקע נישט אז ס'קומט פון צוויי ווערטער (האנט און טוך) אדער דו מאכסט דיך ווי דו ווייסט נישט?
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דאנארשטאג יולי 19, 2007 3:21 pm

יעצט געכאפט א שמועס מיט הארקאווי, כ'האב אים געפרעגט דעם באדייט פונעם ווארט outside, ענטפערט ער מיר אזוי:

דיא אויסענ-זייט, אויסען, אין דרויסען.
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
קרעזי
שר חמש מאות
תגובות: 682
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג סעפטעמבער 07, 2006 7:00 am
לאקאציע: צו ס'איז אין מקוה, צו גאר הכנות, א איד בלייבט א איד בכל מקום שהוא

תגובהדורך קרעזי » דאנארשטאג יולי 19, 2007 3:22 pm

דאס ווארט האנטוך איז זיכער א צוזאמשטעל פון האנט + טוך.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25613
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג יולי 19, 2007 3:23 pm

מאשקע האט געשריבן:איך בין 99 פראצענט זיכער אז "אינדרויסן" איז דוקא יא א צוזאמשטעל פון צוויי ווערטער. ביטע פארגלייך עס נישט צו 'טאטע'. איך קען דיר נישט מסביר זיין פארוואס, אבער ס'איז דא ווערטער וואס "מ'שפירט" אז ס'איז צוזאמגעשטעלט (צוזאמען-געשטעלט) פון צוויי ווערטער.

אגב, וועגן "האנטוך" ווייסטו טאקע נישט אז ס'קומט פון צוויי ווערטער (האנט און טוך) אדער דו מאכסט דיך ווי דו ווייסט נישט?


עגריד אויף ביידע פונקטן.

'אינדרויסן' יא 'אינעווייניג' נישט

'האנט-טוך' יא 'היינט-איך' נישט

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דאנארשטאג יולי 19, 2007 8:09 pm

האנט-טוך האט מיר גענומען 25 יארע צו דערשנאפען... איך האב דאס געכאפט א מאמענט נאך "הענט-שיך".

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25613
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג יולי 19, 2007 10:25 pm

קרעמער, בעסער שפעט ווי קיינמאל זאגט מען ביי אונז.

די שאלה איז נאר פארוואס מען נוצט דעם ווארט האנטוך אפי' אויף אזא גרויסע טוך וואס איז גרעסער ווי דער גאנצער גוף אפגערעדט פונעם האנט, ליבערשט וואלט געווען קערפער-טוך, מקוה-טוך אדער באדע-טוך.

אוועטאר
קרעזי
שר חמש מאות
תגובות: 682
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג סעפטעמבער 07, 2006 7:00 am
לאקאציע: צו ס'איז אין מקוה, צו גאר הכנות, א איד בלייבט א איד בכל מקום שהוא

תגובהדורך קרעזי » פרייטאג יולי 20, 2007 2:11 am

מיין פראגע איז אויב דאס ווארט "פארטוך" געהער (געהערט?) אויך צו די גרופע, און אויב יא מה זה "פאר"?

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » פרייטאג יולי 20, 2007 8:18 am

מעגליך אז ס'באדייט "פארנט", ווייל מ'טוט עס אן פארנט פונעם קערפער.
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
קרעזי
שר חמש מאות
תגובות: 682
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג סעפטעמבער 07, 2006 7:00 am
לאקאציע: צו ס'איז אין מקוה, צו גאר הכנות, א איד בלייבט א איד בכל מקום שהוא

תגובהדורך קרעזי » פרייטאג יולי 20, 2007 9:54 am

איך בין כלל נישט זיכער אז פארטוך מיינט דייקא א שירצל. א פארטוך איז יעדע טוך וואס ווערט גענוצט צו וואשן געשיר און אנדערע קיך ווירטשאפט. היינט הייסט דאס אין דייטש ווישטוך, אבער אמאל האט מען דאס גערופן א פארטוך.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25613
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » פרייטאג יולי 20, 2007 10:28 am

קרעזי,
פאר-טוך, זייער פשוט אזוי ווי מאשקע האט ערקלערט, א פארטוך איז א שירצל (קען זיין ס'דא געוויסע מענטשן וואס האבן עס פארדרייט אויף אנדערע באדייטן) מאנכע זאגן א אפוויש-טוך, אויף די טוך וואס מ'נוצט אפציווישן געשיר.

מאשקע,

נעכטן ליגנדיג אין בעט איז מיר געקומען אויפ'ן געדאנק א געוואלדיגע פונקט אינעם ענין מיט וואס דו האסט פותח געווען דעם אשכול, וואס ווארפט א ליכט אויף די גאנצע בילד.

וזה החלי בעזר צורי וקוני,

די ריכטיגע אנטאנים (היפך, פאר ווער ס'געדענקט שוין נישט פון די פריערדיגע שיעורים) פון אינדערויסן איז אינדערינען, און דער אמת'ער אנטאנים פון אינעווייניג איז אויסנווייניג יעצט לאמיר מאכן א סך-הכל פאמעליך.

ארויס/אריין = ווען עשו איז ארויס, איז יעקב אריין
אויס/איין = מ'דארף וויסן וואו איין אין וואו אויס. מ'דארף איינרייסן וועלטן אז די רשעים זאל'ן נישט אויסרייסן אידישקייט.
אינדערויסן/אינדערינען (צוזאמגעשטעלט פון אין-דער-אויס/אין-דער-אין)= די אלע מענטשן וואס זענען געווען אינדערויסן ביי די דרשה האבן נישט מיגעהאלטן די גאנצע ספעקטאל וואס איז פארגעקומען אינדערינען.
אינעווייניג/אויסנווייניג (לולא דמלסתפינא וואלט איך געזאגט אז די ריכטיכע ווארט איז אינווענדיג/אויסנווענדיג, צוזאמענגעשטעלט אין-ווענדיג/אויסן-ווענדיג (מלשון זיך ווענדן צום השבת אבידה אפיס) = אז מ'חזר'ט אסאך פון אינעווייניג, געדענקט מען שפעטער אויף אויסנווייניג.
אין/פון = ווען ער איז ארויס פון שטוב, איז ער אריין אין ביהמ"ד. די מיטלסטע מצה לייגט מען אינצווישן די צוויי מצות, מנעמט עס שפעטער ארויס פונצווישן די איבריגע.

כנלפע"ד הקלושה, ואדרבה חברים היקרים לכו נא ונוחכה יאמר מיללעריכם אם יהיו דבריכם כנים, כשלג אלבין את תגובתי.

אוועטאר
קרעזי
שר חמש מאות
תגובות: 682
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג סעפטעמבער 07, 2006 7:00 am
לאקאציע: צו ס'איז אין מקוה, צו גאר הכנות, א איד בלייבט א איד בכל מקום שהוא

תגובהדורך קרעזי » פרייטאג יולי 20, 2007 10:36 am

איך מיין אז דער ווארט "אינצווישן" ווערט נישט גענוצט אין דעם פאל, און אויך נישט "פונצווישן". אינצווישן מיינט דערווייל, למשל "אינצווישן איז בערל אריינגעקומען אין צימער, און מיר זענען פארשוויגען געווארן".

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25613
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » פרייטאג יולי 20, 2007 10:38 am

קרעזי האט געשריבן:איך מיין אז דער ווארט "אינצווישן" ווערט נישט גענוצט אין דעם פאל, און אויך נישט "פונצווישן". אינצווישן מיינט דערווייל, למשל "אינצווישן איז בערל אריינגעקומען אין צימער, און מיר זענען פארשוויגען געווארן".


איך האב עס נאר געשריבען להגדיל הטראסק, באט יו געט די איידיע, יו אר נאט דעט קרעזי עז יו וואד וואנט טו בי.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » פרייטאג יולי 20, 2007 11:19 am

שינת מיללער נאה לו ונאה לעולם... קוק נאר וואס ס'קומט ארויס פון בלויז איין נאכט טראכטן...

לויט דיין השערה וועגן אויסנווענדיג אין אינווענדיג ווער אויך געוואויר אז די צוויי ווערטער זענען נישט בלויז קינדערישע אויסדרוקן און א שבשתא, נאר טאקע דער ריכטיגער ווארט. אבער איך פארשטיי נאכנישט פונקטליך דיין פשעטיל; וואס הייסט אינווענדינג אין די גמרא? ער ווענדט זיך צום "אין" פון די גמרא? און אויסנווענדיג, ער ווענדט זיך צום "אויסן" פון די גמרא?
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » פרייטאג יולי 20, 2007 11:53 am

קרעזי האט געשריבן:איך בין כלל נישט זיכער אז פארטוך מיינט דייקא א שירצל. א פארטוך איז יעדע טוך וואס ווערט גענוצט צו וואשן געשיר און אנדערע קיך ווירטשאפט. היינט הייסט דאס אין דייטש ווישטוך, אבער אמאל האט מען דאס גערופן א פארטוך.


אבערוואז. א פארטוך איז א שירצל וואס די מאמעס טראגן אויפן פאדערשטן טייל קערפער ביים טאן די היים ארבעט (קאכן, באקן, רוימן), און א ווישטוך נוצט מען צום ווישן.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25613
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » פרייטאג יולי 20, 2007 12:35 pm

מאשקע האט געשריבן:שינת מיללער נאה לו ונאה לעולם... קוק נאר וואס ס'קומט ארויס פון בלויז איין נאכט טראכטן...

לויט דיין השערה וועגן אויסנווענדיג אין אינווענדיג ווער אויך געוואויר אז די צוויי ווערטער זענען נישט בלויז קינדערישע אויסדרוקן און א שבשתא, נאר טאקע דער ריכטיגער ווארט. אבער איך פארשטיי נאכנישט פונקטליך דיין פשעטיל; וואס הייסט אינווענדינג אין די גמרא? ער ווענדט זיך צום "אין" פון די גמרא? און אויסנווענדיג, ער ווענדט זיך צום "אויסן" פון די גמרא?


יא, וואס פארשטייסטו נישט? ער ווענד זיך צום 'אין' פון די גמרא ווען ער לערנט, און שפעטער ווען ער איז געוואנדן צום 'אויסן' פון די גמרא, געדענקט ער עס נאך.

אגב, ס'האט נישט גענומען א גאנצע נאכט דאס אויסציפיגורען, שטעל דיך שוין פאר פון א גאנצע נאכט טראכטן וואס וואלט ארויסגעקומען....... א גערעגטער צאפ נאכ'ן נישט שלאפן נארמאל.......

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » פרייטאג יולי 20, 2007 12:39 pm

פארוואס איך פארשטיי עס נאכנישט? ווייל איך בין נאכנישט געשלאפן מיין שינת צהרים היינט!...

אבער נאכ'ן אריינטראכטן, קוקט אויס אז דו ווייסט יא וואס דו רעדסט. ס'לייגט זיך אויפ'ן שכל. איך גיי פרובירן אין מיין מוח במשך די קומענדיגע טעג צי ס'שטימט טאקע. שוין, האביך שוין וואס צו טון שבת, נאכ'ן ענדיגן ליינעם דעם צייטשריפט און דער שטערן.
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
אלץ-ווייסער
שר חמש מאות
תגובות: 861
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג אפריל 27, 2007 11:35 am
לאקאציע: נע ונד

תגובהדורך אלץ-ווייסער » פרייטאג יולי 20, 2007 2:53 pm

האנטוך
טישטוך
פארטוך
זענען אלע פון זעלבן שורש.
בל' ס"ג - ניקס ווייסער וד"ל

אוועטאר
אלץ-ווייסער
שר חמש מאות
תגובות: 861
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג אפריל 27, 2007 11:35 am
לאקאציע: נע ונד

תגובהדורך אלץ-ווייסער » פרייטאג יולי 20, 2007 2:54 pm

אפשר איז "טיכל" אויך א נאנטער קאזין. א קאפטוך.
בל' ס"ג - ניקס ווייסער וד"ל

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » פרייטאג יולי 20, 2007 3:06 pm

טיכל איז דאך פשוט, דאס איז דער טוך אליין.

--
בדרך רמז האב איך אמאל געזאגט אז טיכ"ל איז ראשי תיבות "טוב יצר כבוד לשמו", עס איז א שטאלץ פאר השי"ת אז זיינע טעכטער גייען צוגעדעקט דעם קאפ!

אוועטאר
קרעזי
שר חמש מאות
תגובות: 682
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג סעפטעמבער 07, 2006 7:00 am
לאקאציע: צו ס'איז אין מקוה, צו גאר הכנות, א איד בלייבט א איד בכל מקום שהוא

תגובהדורך קרעזי » זונטאג יולי 22, 2007 1:55 am

קרעמער,

איך בין גאר איצט געוואר געווארן אז פארטוך איז א פויליש ווארט.

http://www.babylon.com/definition/fartuch/English

עפעס איז פי-שי.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » זונטאג יולי 22, 2007 8:58 am

חחח, זיי האבן עס גע'גנב'ט פון די אידן וואס האבן דארט געוואוינט גאנצע טויזענט יאר!

פלאחותיך
שר חמש מאות
תגובות: 716
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 10, 2014 1:57 pm

תגובהדורך פלאחותיך » זונטאג נובעמבער 13, 2016 2:08 am

דערמאנט מיך די מעשה מיט יענער וואס האט געזאגט הויך בכוונה ברכת אשר יצר אינעם חדר הביה"כ,

מען האט געשישקעט און געשריגן ששאא! נא! נו!

דערנאך האט מען אים געפרעגט וואס דער באדייט פון זיין התנהגות, זאגט ער שטייט אויפן אשר יצר צעטל אז ס'איז א סגולה צו זאגן פון אינעווייניג
אז ס'גייט ניט ווי עס וויל זאך, זאל זיך ווילן ווי ס'גייט זאך


צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך איצט דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און איין גאסט