טרי=פריש, וואו איז דער מקור?

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

טרי=פריש, וואו איז דער מקור?

תגובהדורך מיללער » מאנטאג יולי 16, 2007 10:17 am

"המשתמש הטרי ביותר"

יעדער זעהט די ווערטער אויפן הויפט-אריינגאנג בולעטין ביי אונז אין קרעטשמע, דער אפטייטש איז "דער פרישסטער מיטגליד פונעם קרעטשמע" אויבנאויף קען איך נישט צאמשטעלן די שייכות.

ס'מיז נישט אלס זיין אז דער בן-יהודא אדער זיינע נאכפאלגער זאלן שאפן זייערע מקורות אין לשה"ק אבער פאר אזא לייכטע טערמין האבן זיי בפשטות יא אפירגעקראצט עפעס א לשה"ק/ארמיש'ער אויסדריק.

אפשר איינער פון די חברים דא וועלן וויסן.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » מאנטאג יולי 16, 2007 11:47 am

זעה וואס איך האב דא געשריבן מיט א יאר צוריק.
http://yiddishworld.com/forum/viewtopic.php?p=253#253

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מאנטאג יולי 16, 2007 11:58 am

ישר-כחך קרעמער, אבער ס'דארט נישט פארהאן קיין הסבר אויף מיין שאלה.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12552
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » מאנטאג יולי 16, 2007 2:10 pm

ימצא לחי חמור טריה וישלח ידו ויקחה ויך בה אלף איש (שופטים ט"ו, ט"ו)

מכף רגל ועד ראש אין בו מתם פצע וחבורה ומכה טריה לא זרו ולא חבשו ולא רככה בשמן (ישעי' א', ו')

סיי רש"י און סיי דער מצודות זאגן אז דאס איז טייטש "פייכט". אפשר פון דעם האבן די ציונים ארויסגעלערנט אז דאס ווארט באדייט "פריש", ווייל ווען א מכה איז פריש, איז עס נאך פייכט.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מאנטאג יולי 16, 2007 2:22 pm

א דאנק מאשקע (וואו איז טריו זעלבסט?),

וואס טייטשט רש"י אויף לחי-חמור פונעם פסוק אין שופטים? אויב דארט רעדט מען נישט פון א מכה, איז דאך אפגעפרעגט לכאורה דיין הסבר.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » מאנטאג יולי 16, 2007 2:55 pm

יישר כח מאשקע פארן הסבר.

מיללער;

רש"י שרייבט בזה"ל:
רש"י שופטים פרק טו פסוק טו
טריה - לחה, וראיתי בספר רפואות שקורא ללחה שיוצא מן המכה: 'טריה':

קען אפילו זיין אז 'אייטער' מיט 'טריה' זענען קרובים!

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מאנטאג יולי 16, 2007 3:00 pm

קרעמער, קוק איבער מיין קשיא:
וואס טייטשט רש"י אויף לחי-חמור פונעם פסוק אין שופטים?


האלטסט אויך אז דער העברעאישער טרי-פריש קומט פון פייכט? ס'קען גראדע זיין.

אפשר האט איינער אן העברעישער מלון/ווערטער-בוך

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » מאנטאג יולי 16, 2007 3:02 pm

קרעמער, בן-יהודה האט געטייטשט "טריה" א BANDAGE, אויף אידיש הייסט דאס א "פלאסטער" וואס מ'קלעבט אויף א מכה.

אלזא הדרא קושית מיללער לדוכתי'

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » מאנטאג יולי 16, 2007 3:07 pm

מיללער האט געשריבן:קרעמער, קוק איבער מיין קשיא:
וואס טייטשט רש"י אויף לחי-חמור פונעם פסוק אין שופטים?


האלטסט אויך אז דער העברעאישער טרי-פריש קומט פון פייכט? ס'קען גראדע זיין.

אפשר האט איינער אן העברעישער מלון/ווערטער-בוך

רש"י טייטשט דאס נישט איבער, עס איז פשוט: א באק-ביין פון אן אייזל.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מאנטאג יולי 16, 2007 3:12 pm

א פייכטע באק-ביין, וואסידאס? און ווידער וואס האט עס מיט פריש?

בן-יהודא ארויס פוי, ברענג ראיות, סתם מאכן שפראכן קען איך אויך!

מיין רבי (נישט דער זעלבער פון פריער) פלעגט זאגן ווען איינער האט געטייטשט "אין די וועלט אריין" בזה"ל:

ויאמר= ער האט געטאנצן
וידבר= ער האט געשפרינגען

ודפח"ח

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » מאנטאג יולי 16, 2007 3:13 pm

נאדער א מילון עברי/אנגלי

http://milon.morfix.co.il/Default.aspx

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12552
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » מאנטאג יולי 16, 2007 3:33 pm

טטרהי תואר fresh (food) ; wet (paint) ; recent, new ; vivid, clear

אזוי זאגט מורפיס.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מאנטאג יולי 16, 2007 3:51 pm

דער מורפיס האט נישט קיין מקורות/סאורסעס פאר א נויט, ווער ער איז דער מפיס-מורסא?

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

Re: טרי=פריש, וואו איז דער מקור?

תגובהדורך זארעכפעפער » דינסטאג יולי 17, 2007 2:08 pm

מיללער האט געשריבן:"המשתמש הטרי ביותר"

יעדער זעהט די ווערטער אויפן הויפט-אריינגאנג בולעטין ביי אונז אין קרעטשמע, דער אפטייטש איז "דער פרישסטער מיטגליד פונעם קרעטשמע" אויבנאויף קען איך נישט צאמשטעלן די שייכות.

ס'מיז נישט אלס זיין אז דער בן-יהודא אדער זיינע נאכפאלגער זאלן שאפן זייערע מקורות אין לשה"ק אבער פאר אזא לייכטע טערמין האבן זיי בפשטות יא אפירגעקראצט עפעס א לשה"ק/ארמיש'ער אויסדריק.

אפשר איינער פון די חברים דא וועלן וויסן.


שאלתך ממקומך נפרך... ביסט דן און דו מוטשעסט זיך אריין צוקריכן אין בן-יהודה'ס מח צו פארשטיין דעם 'טרי ביותר', ווען א תגובה דערויף שרייבסטו, כזה:
מיללער האט געשריבן:בן-יהודא ארויס פוי, ברענג ראיות, סתם מאכן שפראכן קען איך אויך!


מורינו ר' יענקל, ווען מ'איז דן אויף א בן יהודה ברענגט מען זיך א ראי' פון א בן יהודה...

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יולי 17, 2007 2:28 pm

זארעכפעפער האט געשריבן:קרעמער, בן-יהודה האט געטייטשט "טריה" א BANDAGE, אויף אידיש הייסט דאס א "פלאסטער" וואס מ'קלעבט אויף א מכה, אלזא הדרא קושית מיללער לדוכתי'


זארעך, איך מיין אז די ביסט דיך טועה מיט רטיה.

עוד כתב זרח באשכול שבת חזון הנוגע לענינינו:

רש"י, דא אין ישעי', ברענגט צוויי פשטים אויף טריה. איינס, דעם תרגום'ס פשט: מרססא, כתותה ומרוססת (דמניצייר"א בלע"ז), און דאס צווייטע ברענגט ער די אויבנדערמאנטע פשט, בשם מנחם, לשון ליחות, כלומר, רכה ורטובה, תמיד נובעות (מיישט"א בלע"ז)


א דאנק זרח פאר די מראי מקומות.

ועל טענת זרח בכתבו דברים כדרבונות וז"ל:
שאלתך ממקומך נפרך... ביסט דן און דו מוטשעסט זיך אריין צוקריכן אין בן-יהודה'ס מח צו פארשטיין דעם 'טרי ביותר', ווען א תגובה דערויף שרייבסטו, כזה:

מיללער כתב:
בן-יהודא ארויס פוי, ברענג ראיות, סתם מאכן שפראכן קען איך אויך!



מורינו ר' יענקל, ווען מ'איז דן אויף א בן יהודה ברענגט מען זיך א ראי' פון א בן יהודה...


ע"ז תשובתי זרחתה:

זרח, איך זאג אז דער פוי בן-יהודא האט מסתמא געהאט א מקור און לשה"ק ווייל אויב נישט איז ער אויסער א שגץ, א בהמה אויך ווייל א שפראך צו מאכן אוט-אף-די-בלוי איז קיין קונץ נישט.
לעצט פאראכטן דורך מיללער אום דינסטאג יולי 17, 2007 2:38 pm, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12552
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דינסטאג יולי 17, 2007 2:31 pm

מיין גירסא דיאנקעלע דערמאנט מיך עפעס א וויכוח צווישן ר' מיכאל בער און עפעס א גרויסן ציוני, עפעס וועגן קטנטן און כלבלב וכו'. ווער געדענקט עפעס דערוועגן?
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יולי 17, 2007 2:35 pm

מאשקע, סקומט דא נישט אריין אבער ר' מיכאל בער ז"ל האט געטענה'עט אז אין די תורה הק' זעהט מען געדאפלטע ווערטער ארויסצוברענגען די שטארקייט פון א זאך ווי ירקרק אדער אדמדם וואס באדייט שטארק רויט אדער שטארק גרין, משא"כ אויף עברית באצייכנט עס די קליינקייט פון א זאך ווי קטנטן אדער כלבלב וואס באדייט א קליין הונטעלע.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12552
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דינסטאג יולי 17, 2007 2:37 pm

ס'איז אביסל יא אריינגעקומען דא, ווייל איך האב געוואלט אויפווייזן אז דער שייגעץ האט יא געמאכט אייגענע ווערטער, פארקערט פון די אנגענומענע כללים, הגם ס'איז נישט ממש "ארויס-פון-די-בלוי".
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יולי 17, 2007 2:41 pm

אזוי ווי די שרייבסט, אייגענע ווערטער אדער אויסדרייען באדייטן איז אביסל אנדערש.

ס'איז ווי א בעל קורא וואס מאכט אייגענע טראפן נישט אז ער פארמישט די טראפן, וואס דאן איז ער נישט קיין בעל קורא בכלל ער באלאנגט ענדערש אין די טראפן-ליין א שטייגער ווי הרב יוראוויטש אדער גריינימאן.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12552
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דינסטאג יולי 17, 2007 2:44 pm

מענין למנין: א בעל קורא וואס לייענט גוט, רופט מען א "שיכור", ווייל ער איז נישט מוותר אויף קיין איין טראפ...
An article a day keeps the babies away

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » דינסטאג יולי 17, 2007 2:46 pm

גערעכט... גערעכט... ר' יענקל!
דער תוקף הגלות וכובד השעבוד פון די תיישעס הימים, האט מיר פארמישט צווישן 'טריה' און 'רטיה'. זאל דיר צו מצוה פארעכנט זיין, דער אויפריכטיגער באמערקונג.

דאס וואס דו זאגסט וועגן בן יהודא מיט לשון הקודש. כ'מיין ביסטאך א סאטמארער, ווייסטו דען נישט אז דער סאטמער רב האט געהאלטן, און געהאט ראיות, אז צענדליגע און צענדליגע ווערטער פון היברו האבן קיין שייכות נישט צו לשון הקודש???

אגב, האב איך אמאל געהערט אז דער ווארט "סקונדע", וואס אין היברו זאגט מען דאס "שניה", שטאמט פונעם ענגלישן אויסדריק SECOND, (מלשון TWO), וואס דער איינפאכער אפטייטש אין לשה"ק אויפן נומער 'צוויי' איז 'שניה', כך שמעתי. איך בין נישט זיכער צי ס'ריכטיג, ווייל אין רמב"ם, אין הל' קידוש החודש, געפונען מיר דארט, ביי די חשבונות הלבנה, מעלות, שניות ודקות, און קען זיין אז פון דארט איז זייער מקור. ווייסעך נישט.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יולי 17, 2007 2:49 pm

מאשקע הגיב:
מענין למנין: א בעל קורא וואס לייענט גוט, רופט מען א "שיכור", ווייל ער איז נישט מוותר אויף קיין איין טראפ...

ובאותו בנין:

שטעל צו א באס זיי מוחל צוריק צום ענין.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יולי 17, 2007 3:04 pm

זארעכפעפער האט געשריבן:גערעכט... גערעכט... ר' יענקל!
דער תוקף הגלות וכובד השעבוד פון די תיישעס הימים, האט מיר פארמישט צווישן 'טריה' און 'רטיה'. זאל דיר צו מצוה פארעכנט זיין, דער אויפריכטיגער באמערקונג.

דאס וואס דו זאגסט וועגן בן יהודא מיט לשון הקודש. כ'מיין ביסטאך א סאטמארער, ווייסטו דען נישט אז דער סאטמער רב האט געהאלטן, און געהאט ראיות, אז צענדליגע און צענדליגע ווערטער פון היברו האבן קיין שייכות נישט צו לשון הקודש???

אגב, האב איך אמאל געהערט אז דער ווארט "סקונדע", וואס אין היברו זאגט מען דאס "שניה", שטאמט פונעם ענגלישן אויסדריק SECOND, (מלשון TWO), וואס דער איינפאכער אפטייטש אין לשה"ק אויפן נומער 'צוויי' איז 'שניה', כך שמעתי. איך בין נישט זיכער צי ס'ריכטיג, ווייל אין רמב"ם, אין הל' קידוש החודש, געפונען מיר דארט, ביי די חשבונות הלבנה, מעלות, שניות ודקות, און קען זיין אז פון דארט איז זייער מקור. ווייסעך נישט.


1) אמן, אויפ'ן רעכענען מיינע מצוות.

2) סאטמאר רב האט אזוי געהאלטן? יעדער רעכט-דענקענדער מענטש האלט אזוי, אבער ס'איז כו"ע מודי אז עברית איז באזירט אויף לשה"ק (בני היכלא ז"ל וואלט געזאגט יעדע טומאה ברויך האבן אן אחוזה אין די קדושה) און ווען ער האט געקענט האט ער זיך באנוצט מיט די אריגינעלע לשה"ק ווערטער, העכסטענס האט ער עס אביסל צוגעפיצט.

3) שניות-סעקונדעס, איך בין נישט קיין חסיד פונעם לחומרא מקשינן, אויב האסטו א רמב"ם וואס נוצט שניות פאר עפעס ענליכס און פון די אנדערע זייט האסטו א שיינע בדיחותא אויף סעקאנד-שני, נעם ענדערש אן דעם פשוטען מהלך.
אויף אויפציווייזן בן-יהודא'ס פארדארבנקייט האב איך גענוג ראיות ברורות אנע דעם וואס מ'זאל דארפן פאבריצירן היימישע.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דינסטאג יולי 17, 2007 6:10 pm

מיללער האט געשריבן:מאשקע, סקומט דא נישט אריין אבער ר' מיכאל בער ז"ל האט געטענה'עט אז אין די תורה הק' זעהט מען געדאפלטע ווערטער ארויסצוברענגען די שטארקייט פון א זאך ווי ירקרק אדער אדמדם וואס באדייט שטארק רויט אדער שטארק גרין, משא"כ אויף עברית באצייכנט עס די קליינקייט פון א זאך ווי קטנטן אדער כלבלב וואס באדייט א קליין הונטעלע.


צוציענדיגן דעם וויץ: האט ר' מיכאל בער זצ"ל אויסגעפירט, אז לויט די העברעאישע סטאנדארט וואלט א גרויסער קעניג געברויכט הייסן א 'מלוכלך'...

(אגב, איז א מחלוקת הראשונים אויב ירקרק און אדמדם קומען שטארקער מאכן דעם רויט/גרינקייט אדער שוואכער מאכן, עי' רש"י ואבן עזרא ועוד)

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25543
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יולי 17, 2007 6:16 pm

איך פארשטיי נישט דעם וויץ (מיין פראבלעם) כלפי-לייא לויט זיי איז דאך לכלך קליין נישט גרויס?

קרעמער, ברענג אראפ געהעריג די מחלוקה פון רש"י אונעם אבן עזרא, שעמסט דיך? מאך אן עקסטערע אשכול דערויף להגדיל תורה ולהאדירה, נאר קליקס מיט קאר עקסעסעריס פארדינען אשכולות ביין אונז? ותורה מה אומרת קלני מראשי קלני מזרועי.


צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט